تازه های خبری:

▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌

جمعه 28 مهر 1396 Friday 20 October 2017 29 محرم 1439

آخرین اخبار سایت

ارتباط رکود اقتصادی و بیکاری

نرخ بیکاری از مفهوم عالمانه تا برداشت عامیانه

سايت ويرا - نیروی انسانی در بازار کار به‌عنوان کنشگر اصلی شناخته می‌شود. هرگاه ذهنیت بازیگر اصلی از تحولات بازار کار خلاف آنچه باشد که در واقع اتفاق می‌افتد، می‌تواند به عنوان یک نیروی متضاد در برابر سیاست‌ها عمل کند. این مقاومت ذهنی، می‌تواند اجرای سیاست‌های اشتغال‌زایی را با اختلال جدی مواجه کند. هم‌اکنون در بازار کار ایران نیز این نقیصه مشاهده می‌شود. جامعه در مقابل پذیرش آمارهای رسمی اشتغال‌زایی و نرخ بیکاری از خود مقاومت نشان می‌دهد و واقعیات بازار کار را انکار می‌کند. در این مختصر قصد دارم به بررسی علل ایجاد این شکاف ذهنی بین درک جامعه و آمارهای اقتصادی از نرخ بیکاری و اشتغال بپردازم.

از طریق بررسی مطالعات مختلف انجام گرفته (از جمله گزارش پژوهش های اقتصادی مجلس)، تحقیقات میدانی و مصاحبه مستقیم با نخبگان و همچنین مراجعین و مخاطبین بحث اشتغال از مهمترین عوامل تفاوت معنادار در نگاه عامیانه به نرخ بیکاری تا برداشت عالمانه از این مفهوم موارد زیر قابل ذکر است:

عدم همسويي تحولات جمعيتي با افزايش اشتغال: همراستا نبودن افزایش جمعیت با افزایش تعداد شاغلان، اولین دلیل ذکر شده شکل‌گیری شکاف ذهنیتی در کنشگران بازار کار است. در بین سال‌های 84 تا 93، اقتصاد ایران از نظر اشتغال‌زایی عملکرد مطلوبی نداشته و دقیقا طی همین دوره سهم جمعیت جوان از کل جمعیت به بیش از 40 درصد رسیده است. همین عامل سبب شده تا افزایش تعداد شاغلان در سال‌های 94 و 95 در زیر این لایه جمعیتی مخفی بماند. بنابراين افزايش اشتغال در دو سال اخير در پس‌زمينه‌اي از عدم افزايش اشتغال در يك بازه 10ساله و افزايش بيش از 6 ميليون نفري جمعيت غيرفعال با سهم بالاي جوانان داراي تحصيلات عالي اتفاق افتاده است. این عوامل سبب می‌شود تا در مقابل برای پذیرش اشتغال 3/ 1 میلیون نفری در دو سال اخیر، یک مقاومت ذهنی به‌وجود‌ آید.

حساسیت به جمعیت جوان بیکار:دومین عامل در ایجاد مقاومت ذهنی منسوب به نرخ بیکاری بالاتر جوانان شهری تحصیلکرده است. معمولا جامعه نسبت به این افراد حساس‌تر است. همچنين ميزان تاثيرگذاري اين گروه بر رسانه‌هاي جمعي و اذهان عمومي قابل توجه است. بنابراين با وجود تداوم نرخ بيكاري بالا در اين گروه، پذيرش افزايش تعداد شاغلان در اذهان عمومي دشوار است. به زبان ساده‌تر، با وجود ايجاد شغل‌هاي جديد، جامعه مشاهده مي‌كند كه همچنان جوانان تحصيلكرده زيادي در خانواده‌ها حضور دارند كه يا در جست‌وجوي شغل نيستند (جمعيت غيرفعال) يا در جست‌وجوي شغل هستند، ولي شغل مطلوب خود را نمي‌يابند.

افزايش جمعيت غيرفعال: سهم بالاي جمعيت غيرفعال از جمعيت در سن كار بین سال‌های 92 تا 95، حدود 62 درصد است. اين افراد نه جزئي از شاغلان محسوب مي‌شوند و نه بيكاران. ازآنجاكه آمار و ارقام نشان مي‌دهد كه بخش عمده جمعيت غيرفعال را جوانان و نيروي تحصيلكرده تشكيل مي‌دهد، يكي از دلايل بروز شكاف بين آنچه داده‌هاي اقتصادي نشان مي‌دهند و آنچه جامعه برداشت مي‌كند، مي‌تواند به اين موضوع مربوط شود.

پايين بودن سهم اشتغال‌زايي عمومي: با توجه به حجم نسبتا بزرگ بخش دولتي اقتصاد ايران و حجم گسترده مداخلات دولت در اقتصاد، ذهنيت عموم مردم از اشتغال‌زايي، اشتغال عمومي و استخدام در يك ارگان دولتي است. حال آنكه آمار و اطلاعات نشان مي‌دهد از كل 21 ميليون شاغل در سال 93، 7/ 17 ميليون نفر در بخش خصوصي و 3/ 6 ميليون نفر در بخش دولتي شاغل بوده‌اند.

افزايش اشتغال غيررسمی: آمار و اطلاعات نشان مي‌دهد از افزايش 668 هزار نفر جمعيت شاغل كشور در سال 94 حدود 53 درصد شاغلان غيررسمي (شاغلاني كه به واسطه شغل خود داراي هيچ نوع بيمه‌اي نيستند) و 47 درصد شاغلان رسمي هستند. وجود مشاغل غيررسمي در كشور، يكي ديگر از عواملي است كه بر جهت‌دهي اذهان عمومي موثر بوده و پذيرش بهبود شرايط را مشكل مي‌کند.

بالا بودن سهم اشتغال‌زايي بنگاه‌هاي خرد: 82درصد از افزايش اشتغال در سال 94 مربوط به بنگاه‌هاي خرد اقتصادي است. پژوهشگران معتقدند عدم ادراك تحولات بنگاه‌هاي خرد از سوی اذهان عمومي به علت تعداد بسيار زياد، پراكندگي رشته فعاليت‌هاي آنها در كشور و سهم بسيار ناچيز اين بنگاه‌ها در رشد اقتصادي، مي‌تواند ازجمله عوامل ايجاد شكاف در اذهان عمومي و واقعيت بازار كار باشد.

پايين بودن سطح دستمزد شاغلان:پايين بودن سطح دستمزد دريافتي برخی شاغلان باعث شده است به لحاظ ميزان درآمد، تفاوتي بين بيكاران و برخي شاغلان نباشد و همين امر مي‌تواند بر ميزان پذيرش آمارهای اشتغال در اذهان عمومي موثر باشد.

توزيع نامتوازن جغرافیایی اشتغال:پژوهشگران بر این باورند که پراكندگي نامتوازن اشتغال و بيكاري بين مناطق و دسترسي نامتعادل به نهادهاي ارتباطي و رسانه‌اي می‌تواند پذيرش بهبود شرايط را دشوار سازد.

ايراد بر تعريف رسمي شاغل و بیکار: بنابه تعريف سازمان جهاني كار، تمام افراد 10 ساله و بيشتر كه در طول هفته مرجع، حداقل يك ساعت كار كرده يا بنابه دلايلي به‌طور موقت كار را ترك كرده باشند، شاغل به حساب می‌آیند. اين تعريف عملا طيف قابل توجهي از شاغلان پاره‌وقت را هم‌رديف شاغلان تمام‌وقت قرار مي‌دهد كه با ذهنيت جامعه و حتي برداشت بخشي از افراد شاغل پاره‌وقت از اشتغال متفاوت است. بعبارتی جامعه افراد دارای اشتغال پاره‌وقت و در جست‌وجوی کار بیشتر را بیکار محسوب می‌کند.

جامعه بسیاری از افرادی را که به دلیل ناامیدی از یافتن شغل، دست از جست‌وجوی شغل و فعالیت اقتصادی کشیده‌اند بیکار محسوب می‌کند.

کنشگران بازار کار موضوع رکود اقتصادی و بیکاری را مرتبط با هم می‌دانند. به همین دلیل در شرایط رکود عامه مردم ، به افزایش تعداد شاغلین و کاهش نرخ بیکاری با دیده تردید نگاه می کنند.

احمد خان محمدیان

اضافه کردن نظر

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« ویرا » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« ویرا » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی

 تبلیغات سايت خبري ويرا

      09120440191

 

 

 

 

 

 

 

 تمام حقوق سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی ویرا با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد

Template Design:Dima Group